مروری بر پیشرفت‌های دنیای دانش در سال ۲۰۰۶

پیشرفت علوم در سال ۲۰۰۶ با سرعت چشمگیری جریان داشت. علوم طبیعی نیز در سال گذشته اخبار شگفت انگیزی منتشر کردند. در ادامه ۱۰ دستاورد مهم علوم طبیعی در سال ۲۰۰۶ را می‌خوانید.

۱. رودخانه سرگردانی به نام آمازون!

اگر از بالا نگاه کنید، بزرگترین رودخانه جهان یعنی آمازون از غرب به شرق در جریان است. اما دانشمندان در سال 2006 دریافتند که این رودخانه میلیون ها سال پیش از شرق به غرب جریان داشته و حتی در پاره ای از دوران ها در یک زمان در دو سمت جریان داشته است.

۲. دو تکه شدن مجدد دریای سرخ

دو بار پیش ا زاین دریای سرخ به دو تکه تقسیم شد و این بار دانشمندان در حال مشاهده رویداد دیگری هستند. تصاویر ماهواره ای نشان داده است که صفحات تکتونیک عرب و آفریقا در حال حرکت و جدا شدن از هم هستند و بدین ترتیب انتهای جنوبی دریای سرخ از هم جدا خواهد شد. باید منتظر شکل گیری محدوده جدیدی در آینده زمین بود.

۳. شاهکار تاریخی دیسکاوری!

شاتل دیسکاوری پس از خاطره تلخ انفجار کلمبیا و متوقف شدن چند ساله پرتاب شاتل ها با نگرانی کاملا مشهود مقامات ناسا در سال 2006 دو بار راهی فضا شد تا فرآیند ادامه ساخت ایستگاه فضایی متوقف نشود. به گفته دانشمندان، ناسا باید خود را ممنون شاتل ها به ویژه دیسکاوری بداند. این شاتل در سالی که آن را پشت سر می گذاریم 14 فضانورد را به فضا برد تا حیات ایستگاه فضایی بین المللی ادامه داشته باشد.

۴. دانشمندان روی آب نوشتند!

خبر عجیبی بود، اما واقعیت دارد! دانشمندان با استفاده از سیستم های تولید کننده موج توانستند بر روی آب بنویسند. دانشمندان ژاپنی نخستین افرادی در جهان لقب گرفتند که موفق شدند حروف الفبا هم چون حرف S را بر روی آب بنویسند. شاید در آینده ای نزدیک در پارک تفریحی کنر منزل شما هم از چنین فناوری عجیبی استفاده شود.

۵. "فضولات گاو" ؛ تازه ترین سلاح فناوری در کاهش گازهای گلخانه ای

کالج کشاورزی در انگلیس از متان تولید شده از کود گاوها برای تولید برق مزرعه خود و در عین حال عامل کاهنده گازهای گلخانه ای استفاده می کند.

محققان این کالج دریافته اند که با استفاده از این تکنیک جدید می توان به آخرین سلاح پیشرفته در مبارزه علیه فرآیند گرمایش زمین دست یافت!

مدت 8 ماه است که این گاوها در مزرعه کالج  Walford and North Shropshire College در انگلیس نگهداری می شوند و طی این مدت کود قابل توجهی از فضولات آنها به دست آمده که در ادامه به دستگاه خلاصه کننده ای پمپاژ می شوند.

آدریان جوینت از محققان این کالج گفت: تمام فضولات تبدیل شده به کود گاوها وارد دستگاه می شوند و آنچه که به دست می آوریم، 7500 کیلووات برق به ارزش 7500 پوند است!

وی افزود: به راحتی می توانیم با استفاده از این تکنیک برق مورد نیاز برای یک سال این مزرعه را تهیه کنیم.

این فرآیند نه تنها موجب تولید الکتریسیته قابل توجهی می شود بلکه در کاهش گازهای گلخانه ای همچون متان نیز موثر است. در حال حاضر گاز متان، 7 درصد از گازهای گلخانه ای انگلیس را شامل می شود.

۶. والها نه تنها صحبت می کنند، لهجه هم دارند!

دانشمندان در سال 2006 به اعماق آبها رفته و دریافتند وال ها در برقراری ارتباط با یکدیگر از لهجه های مختلف استفاده می کنند دانشمندان با استفاده از میکروفن های زیر آبی مخصوص دریافتند وال های مناطق مختلف اقیانوس ها با لهجه های گوناگونی با یکدیگر ارتباط برقرار می کنند.

۷. سیستم موقعیت یاب «گالیله» پایانی بر یکه‌تازی آمریکا در GPS

آژانس فضایی اروپا (ESA) با پرتاب نخستین ماهواره گالیله به مدار زمین، ‌گامی جدی در جهت طراحی و ساخت سیستم ماهواره‌یی موقعیت یاب جهانی برداشت.سیستم موقعیت یاب جهانی گالیله، شبکه‌ای متشکل از 30 ماهواره خواهد بود که بر اساس کارایی این ماهواره‌ها، اطلاعات دقیقی در خصوص زمان و مکان در اختیار کاربران بر روی زمین و حتی در هوا و فضا قرار خواهد گرفت.

۸. تهیه نقشه سه بعدی جهان توسط دانشمندان

گروهی از دانشمندان آمریکایی ، انگلیسی و استرالیایی بزرگترین نقشه سه بعدی جهان هستی را که در آن مکان کلیه کهکشان هایی که تا 600 میلیون سال نوری از زمین فاصله دارند نشان داده شده است تهیه کردند. هدف از تهیه این نقشه مطالعه چگونگی تکامل جهان هستی و در یافتن پاسخ این سوال که چرا جهان به شکل فعلی در آمده است می باشد. 

نقشه "2 ام‌آراس" منطقه‌ای بسیار وسیع از کیهان را با جزییات کامل پوشش می‌دهد که تاکنون در هیچ نقشه فضایی دیگری ثبت نشده‌است. این نقشه علاوه بر نمایش تمامی اشیای مرئی موجود در فاصله 600 میلیون سال نوری زمین، نشانه‌هایی از ماده مرموز موسوم به "ماده تاریک" را نیز ارائه می‌دهد.

۹. کشف فسیل سه میلیون و سیصد هزار ساله در اتیوپی

استخوان های این موجود انسان نما از نوع "آسترالوپیتکوس آفارنسیس" (Australopithecus afarensis) متعلق به یک دختر خردسال، از همان گونه ای است که اسکلت بالغ آن در سال 1974 کشف شد و به "لوسی" معروف شد. آنها معتقدند که این فسیل که تقریبا کامل است فرصتی فوق العاده برای مطالعه رشد اجداد منقرض شده بشر فراهم می کند.

بقایای فسیلی آسترالوپیتکوس آفارنسیسهای نوجوان بسیار نادر است. این اسکلت نخستین بار در سال 2000 کشف شد که در میان یک قطعه صخره شنی جای گرفته بود. خارج کردن اسکلت از میان این صخره پنج سال طول کشید.

۱۰. راز شکل گیری شفق‌های قطبی کشف شد

دانشمندان موفق شدند که پس از مطالعات و بررسی‌های علمی طولانی مدت علت اصلی شکل گیری شفق قطبی را در نواحی قطبی زمین را کشف کنند.

شفق‌های قطبی که در نزدیکی نواحی قطبی شکل می‌گیرند، زمانی به وجود می‌آیند که موادی از فعل و انفعالات خورشیدی با میدان مغناطیسی زمین برخورد پیدا می‌کنند.

اکنون فضاپیمای اروپایی ESA CLUSTER موفق شده است تا به دانشمندان در خصوص شناسایی منشاء شکل‌گیری آن کمک کند. در جریان این بررسی‌ها مشخص شد که چگونه ذرات انرژی دار خلق می‌شوند و در ادامه چگونه موجب می‌شوند تا اتمسفر زمین بدرخشد.

این فضاپیما همچنین فاش کرد که برخورد ذرات خورشیدی با میدان مغناطیسی زمین موجب شکل گیری شعله‌هایی از گاز در حالت حرکت با سرعت بیش از 300 کیلومتر بر ثانیه به داخل جو زمین می‌شود و حاصل آن نور زیبایی است که از آن به عنوان شفق قطبی یاد می‌شود.

---

با گرم شدن هوا در صدسال آینده، آمازون علفزار می‌شود

محققان برزیلی می‌گویند گرم شدن هوای کره زمین می‌تواند طی صد سال آینده با تبدیل جنگل انبوه آمازون به یک علفزار بی‌درخت، پایان عمر آخرین جنگل بارانی گرمسیری جهان را به دنبال آورد.

خبرگزاری آسوشیتدپرس روز شنبه به نقل از "خوزه آنتونیو مارنگو" هواشناس برزیلی نوشت بالا رفتن دمای کره زمین اگر کنترل نشود، میزان بارندگی را کاهش و درجه حرارت را در این منطقه که از لحاظ بوم‌شناختی بسیار غنی است، افزایش خواهد داد.

وی گفت "ما روی دو احتمال کار می‌کنیم. بدترین حالت آنست که دمای زمین تا سال ‪ ، ۲۱۰۰‬حدود ‪ ۵‬تا ‪ ۸‬درجه (سلسیوس) افزایش و در همین ضمن میزان بارندگی ‪ ۱۵‬تا‪ ۲۰‬درصد کاهش یابد که این شرایط، جنگل بارانی آمازون را به یک علفزار بزرگ بی‌درخت تبدیل خواهد کرد."

به گزارش پایگاه ملی داده‌های علوم زمین، از آسوشیتدپرس، مارنگو گفت این احتمال در شرایطی است که هیچ اقدام مهمی برای متوقف کردن روند گرم شدن هوا صورت نگیرد و جنگل زدایی با آهنگ کنونی آن همچنان ادامه یابد. احتمال دیگری که کمی خوشبینانه‌تر است، بر این اساس استوار است که دولتها برای متوقف ساختن سیر گرم شدن هوای زمین اقدامات تهاجمی‌تری به عمل آورند. برای این وضعیت نیز افزایش ‪ ۳‬تا‪ ۵‬درجه‌ای دما و کاهش ‪ ۵‬تا‪۱۵‬ درصدی باران پیش بینی شده است.

به گفته مارنگو در این صورت جنگل بارانی آمازون به نقطه نابودی کامل نخواهد رسید. یافته‌های مارنگو بخشی از یک مطالعه ‪ ۸۰۰‬هزار رئالی (‪ ۳۷۳‬هزار دلاری) است که دو سال قبل آغاز شد و تا سال ‪ ۲۰۱۰‬همچنان ادامه خواهد یافت. این مطالعه که هزینه آن توسط بانک جهانی و دولت انگلستان تامین شده، در صدد است تغییرات آب و هوایی موثر بر برزیل را طی صد سال آینده پیش‌بینی کند.

کشورهای اروپایی بسیاری از مطالعات مربوط به حفظ محیط زیست جنگلهای بارانی را تامین مالی می‌کنند. جنگل آمازون با مساحتی حدود ‪ ۴/۱‬میلیون کیلومترمربع ، حدود ‪ ۶۰‬درصد خاک برزیل را می‌پوشاند. این جنگل که بخش بزرگی از آن ناشناخته است، یک پنجم آب تازه جهان و حدود ‪ ۳۰‬درصد گونه‌های گیاهی و جانوری جهان را در خود جای داده است که بسیاری از آنها همچنان کشف نشده باقی مانده‌اند.

"مارنگو" ابراز خوشبینی کرد که می‌توان جلوی بدترین شرایط را گرفت اما این امر مستلزم آن است که کشورهای صنعتی تلاش عمده‌ای برای کاهش گازهای باصطلاح گلخانه‌ای که باعث گرم شدن هوای زمین می‌شوند، به عمل آورند. دانشمندان می‌گویند برزیل نیز به نوبه خود باید با کاهش جنگل زدایی و جلوگیری از سوزاندن درختان در منطقه آمازون دست به کاری جدی در این زمینه بزند.

نابود کردن درختان از طریق سوزاندن آنها، با فرستادن سالانه ‪۳۷۰‬ میلیون تن انواع گاز گلخانه‌ای به جو زمین، یا ‪ ۵‬درصد کل گازهای گلخانه‌ای جهان، در گرم شدن زمین نقش ایفا می‌کند. تاکنون حدود ‪ ۲۰‬درصد جنگل بارانی آمازون بریده شده و هرچند روند نابودی این جنگل آهسته‌تر شده، اما حافظان محیط زیست این آهنگ را همچنان بسیار بالا و تهدیدکننده می‌دانند.

بایکنور، مکانی رؤیایی در انتهای راهی بسیار سخت

انوشه انصاری که تا کمتر از یک هفته دیگر عنوان نخستین فضانورد ایرانی را از آن خود خواهد کرد، در اقدامی جذاب، دست به انتشار وبلاگی زده است تا خوانندگان از نزدیک با احساسات و هیجانات یک سفر فضایی آشنا شوند. گروه "دانش فضایی" با توجه به اهمیت مطالب منتشر شده در این وبلاگ، هر از چند گاهی جالبترین پستهای منتشر شده را ترجمه و در اختیار خوانندگان فارسی زبان قرار خواهد داد. در ادامه یکی از زیباترین مطالب منتشر شده تا این لحظه را خواهید خواند:

سلام به دنیا، من نمی‌دانم اکنون چه کسی این مطلب را خواهد خواند. شاید تو دختری جوان باشی که کنجکاوی بیشتر درباره من بدانی، شاید مرد جوانی هستی که از تصویر من در روزنامه‌ها خوشت آمده  و شاید تو هم یکی از آنهایی باشی که همیشه رؤیای سفر به فضا را در سر داشته‌اند و مشتاقانه می‌خواهند بدانند که  در زمان تحقق این آرزوی دیرینه، چه احساسی سراغشان خواهد آمد.

من در داخل کپسول فضایی سایوز مشغول تمرینات فضایی

شاید شما درباره جایزه انصاری X چیزهایی شنیده‌اید و مایلید بدانید که آینده برای من، برنامه‌هایم و جایزه X چه نقشه‌هایی کشیده است. شاید هم شما یک ایرانی هستید که می‌خواهید درباره زنی که در ایران به دنیا آمده و اکنون راهی سفر به فضا است، بیشتر بدانید و شاید هم شما به اشتباه این صفحه را باز کرده باشید.

در هر حال، هر که هستید و به هر دلیلی که این مطلب را می‌خوانید، ورودتان را به وبلاگ خود، خوش‌آمد می‌گویم. این اولین وبلاگی است که من در آن می‌نویسم. من یک فضانورد خصوصی هستم اما با توجه به اتفاقاتی که افتاد، احساس وظیفه کردم که باید تجربیاتم را با دیگران در میان بگذارم.

ممکن است شما هم بدانید که من از دوم سپتامبر (11 شهریور 1385) تا کنون در پایگاه فضایی بایکنور واقع در کشور قزاقستان در قرنطینه قبل از پرواز  به سر می‌برم. شما می‌توانید با مراجعه به وب‌سایتهای شبکه فضایی روسیه و دانش‌نامه ویکی‌پدیا، اطلاعات زیادی درباره پایگاه فضایی بایکنور به دست آورید.

من تعدادی تصویر از این مکان تهیه کرده‌ام که می‌تواند تصور بهتری برای شما از جایی که اکنون در آن به سر می‌برم ایجاد نماید. پایگاه فضایی بایکنور همان مکان تاریخی است که 45 سال پیش یوری‌گاگارین از آنجا راهی مدار زمین شد و بدین ترتیب اولین انسانی شد که پا به فضا نهاد. همچنین از همین جا بود که در سال 1963 نخستین زن فضانورد دنیا، والنتینا تروشکوا، سفر خود به فراتر از مرز فضا را آغاز کرد.

از همان سالهای نخستین عصر فضا، یک رسم همچنان پابرجا مانده است. طبق این سنت 60 ساله هر فضانورد پس از بازگشت از فضا یک درخت در این مکان کاشته است (و گاهی اوقات که شانس یار نبوده، درختان توسط همقطاران آنها با اشک و اندوه بر زمین استوار شده). من هم امیدوارم قادر به کاشت درخت خود باشم. من تصاویری از درختان گاگارین و تروشکوا را برایتان ارسال کرده‌ام. اینجا مسیری بسیار طولانی توسط فضانوردان درختکاری شده که منظره‌ای بدیع در صحرای بایکنور ایجاد نموده است.

درخت یوری گاگارین

هر کدام از این درختان به دست فضانوردی  کاشته شده است

موضوع جالبی که در مورد پرتابهای فضایی روسیه قابل ذکر است، تعدد مراسم و سنتهای این کشور در این مورد می‌باشد. هر قدر که به زمان پرتاب نزدیکتر می‌شوید، مراسم بیشتری در انتظار شما خواهد بود. همانطور که زمان می‌گذرد، اطلاعات من از این آداب و رسوم افزایش می‌یابد. این سنتها و مراسم متنوع و شاد از این روزها لحظاتی خاطره انگیز و به یاد ماندنی می‌سازند. من تصاویری از مراسم  امتحان ابعادی فضانوردان جهت جا شدن در لباس فضایی و بالا بردن پرچم کشورها در مقابل هتل فضانوردان برایتان ارسال کرده‌ام. این تصاویر همچنین در وب‌سایت اردوی چهارهم ناسا نیز آمده است.

حالا که شما می‌دانید من که هستم اجازه بدهید بگویم چرا اینجا هستم...

در سالهای خیلی خیلی گذشته و در جایی  خیلی خیلی دور دخترکی عادت داشت شبها چشم به آسمان شهرش، تهران، بدوزد و ستاره‌های چشمک‌زن را با اشتیاق تمام نظاره کند. آن موقع‌ها آسمان چندان آلوده نبود و می‌شد اجرام نورانی و زیبای بی‌شماری را در آسمان دید. تابستانها که خانواده آن دخترک برای خواب به پشت‌بام (در متن اصلی بالکون آمده) می‌رفتند تا از خنکای طبیعت بهره‌ ببرند، دختر قصه ما عمیقاً به آسمان اسرار آمیز شب می‌نگریست و از خود می‌پرسید: "آنجا چه چیزهایی در انتظار ما است؟ آیا آنجا هم کسی از داخل رخت‌خوابش به آسمان نگاه می‌کند؟ آیا می‌شود او را دی و با او دوست شد؟ آیا می‌توان روزی در فضای مرموز و اعجاب‌براگیز بیرون از زمین طعم رها بودن را چشید؟"

تقدیر چنین بود که بشود...

اگر شما از دخترک قصه ما می‌پرسیدید که "آیا می‌خواهی به فضا سفر کنی؟" فوراً با جواب مشتاقانه "بله" روبرو می‌شدید و اگر از او می‌پرسیدید که "فکر می‌کنی روزی به آرزویت برای پرواز در فضا دست خواهی؟"، امیدوارانه پاسخ می‌داد "حتماً" و امروز آن لحظه‌ای که آرزوها تحقق می‌یابند نزدیک شده است...

من در ایران به دنیا آمدم و تا سن 16 سالگی نیز آنجا زیستم. سپس به همراه خانواده‌ام به ایالات متحده آمریکا هجرت کردم. در آمریکا بود که من در رشته مهندسی برق فارغ‌التحصیل شده و موفق به اخذ درجه لیسانس گردیدم و خوشبختانه همه چیز محیا بود تا من به سبک رؤیایی آمریکایی زندگی کنم. اشتباه برداشت نکنید، راه رسیدن به بایکنور بسیار سخت و پر دست‌انداز بود. موانع بسیاری را پشت سر گذاشتم و تلاطمهای زیادی را تحمل کردم تا بتوانم از بایکنور برای شما مطلب بنویسم. اما نکته مهم این است که من رؤیاهایم را فرو نگذاشتم و سرسختانه برای رسیدن به آن تلاش کردم. امیدوارم سفر فضایی من الگویی باشد برای همه کسانی که آرزویی بزرگ در سر دارند. آرزو می‌کنم رؤیاهایتان را رها نکنید و برای رسیدن به آنها مسیری درست برگزینید و تا روزی که آرزوهایتان محقق شوند تحمل داشته باشید. من همچنین امیدوارم همانطور که خود می‌بینم، قادر به نشان دادن فضا و کیهان به شما باشم و بتوانم اهمیت فراوان کشف فضا و دست‌یابی به آن را برای نوع بشر برایتان شرح دهم. ما به رؤیاپردازان و پژوهشگران جوانی احتیاج داریم که به آسمان خیره شوند و مقدمات زندگی در فضا را ایجاد نمایند.

در روزهای آینده تا زمانی که پروازم آغاز شود، احساسات و برداشتهای خود را درباره این سفر برایتان خواهم نوشت. همچنین شما را از پاره‌ای از جزئیات سفرم به فضا و مراسم و آداب و سنن قبل از آن آگاه خواهم کرد. من قصد دارم که زندگی چند هفته آینده خود را با شما قسمت کنم. شریک من باشید.

تحقیقات علمی انوشه انصاری در فضا

تحقیقات علمی انوشه انصاری در فضا

شرکت  اسپیس ادونچرز (ماجراجوییهای فضایی) که قرار است در ازای دریافت مبلغی که حدس زده می‌شود حدود 20 میلیون دلار باشد،  انوشه انصاری را به عنوان چهارمین گردشگر فضایی یا فضاگرد به ایستگاه بین‌المللی فضایی ببرد، اعلام کرد توافق نامه‌ای بین انوشه انصاری و  آژانس فضایی اروپا به امضا رسیده است که بر اساس آن قرار است انوشه در طی اقامت 8 روزه خود در ISS، آزمایشاتی علمی برایesa انجام دهد.

منبع : وبلاگ انوشه انصاری یک آزمایش شیمیایی خطرناک در مدل زمینی ایستگاه بین‌المللی فضایی!!  نه نگران نباشید این فقط یک پاکت آب سیب است. خلاصه فضانوردان هم تشنه می‌شوند.

اخانم انصاری در 18 سپتامبر 2006 سوار بر سفینه فضایی سایوز TMA-9 راهی سفری 10 روزه به فضا خواهد شد. حدوداً دو روز پس از پرتاب، سایوز به محل ملاقات خود با ایستگاه بین‌المللی فضایی خواهد رسید و به آن ملحق خواهد شد. در این سفر فضانوردی از ناسا به نام مایکل لوپز آلگریا و کیهان نوردی از روسیه به نام  میخائیل تیورین، انوشه انصاری را همراهی خواهند کرد. مجموعه این سه نفر گروه اردوی چهارهم را تشکیل میدهد. مائوریزیو بلینگری، رئیس قسمت سفرهای فضایی سرنشین دار، گرانش ناچیز و اکتشاف از بخش تحقیق و توسعه اکتشافات انسانی وابسته به آژانس فضایی اروپا در این مورد می‌گوید: "یکی از برنامه های ما مطالعه اثر بی وزنی بر بدن فضانوردانی است که در ایستگاه بین المللی فضایی اقامت می‌کنند. آزمایشها به منظور بهینه‌سازی شرایط اقامت انسان در فضا طراحی شده است و ما می‌خواهیم از نتایج آنها برای کاهش آلام بیمارانی که روی زمین نیز زندگی می‌کنند, بهره‌برداری کنیم." اریک اندرسن، رئیس و مدیر عامل شرکت اسپیس ادونچرز (ماجراجوییهای فضایی) در این باره می‌گوید: "ما در اسپیس ادونچرز، انوشه را به سبب التزامی که نسبت به تحقیق و توسعه و شرکت در برنامه های علمی esa، آنهم در زمان پروازی چنین خاطره‌انگیز از خود نشان می‌دهد، می ستاییم. به واقع می‌توان انوشه را یک سفیر نامید. او زمانی را که در فضا به سر می‌برد وقف آموزش مردم خواهد کرد.

مشارکت انوشه در طرح فیمابین اسپیس ادونچرز و اسا (esa) به درک بهتر ما نسبت به شرایط اقامت در فضا و کاهش مشکلات پزشکی انسانهایی که در زمین زندگی می‌کنند، کمک خواهد کرد.

.  آزمایش اول که نئوسیتولیسیز (Neocytolysis) نامیده می‌شود به منظور درک عوامل پشت صحنه بیماری کم خونی طراحی شده است. در زمین و در شرایطی که گرانش همه چیز را به سمت مرکز زمین می‌کشد, خون بدن در قسمت تحتانی و پاها تجمع دارد. در فضا و زمانی که گرانش زمین توسط شتاب خارج از مرکز خنثی می‌شود، این خون از پاها حرکت کرده و چگالی گلبولهای قرمز در دیواره شریانهای بدن فضانوردان افزایش می‌یابد. در این حالت بسیاری از گلبولهای قرمز بیکار شده و به تدریج از بین می‌روند. این موضوع باعث می‌شود که فضانوردان به تدریج و با از دست دادن گلبولهای قرمز خود دچار کم خونی شوند. این شرایط تا زمان بازگشت آنها به زمین همچنان ادامه خواهد داشت. کم خونی فضانوردان نتیجه طبیعی بودن آنها در شرایط ویژه‌ای است که مجبور به اقامت در آن هستند. این آزمایش بیشتر در پی یافتن سایر عوامل پزشکی به وجود آورنده  کم خونی است و دانشمندان تلاش دارند با استفاده از نتایج چنین تحقیقاتی، راه حلهای موثرتری برای درمان این عارضه فراگیر بیابند.

.  آزمایش دوم به منظور بررسی نقش تغییر شکل و ابعاد ماهیچه‌ها در دردهای ناحیه پایینی کمر است. این دردها که به کرات توسط فضانوردانی که برای مدتی طولانی در شرایط بی‌وزنی اقامت می‌کنند، گزارش شده است، نتیجه ضعیف شدن ماهیچه‌های شکم و دور کمر در شرایط بی وزنی است. این ماهیچه‌ها در زمین و در مجاورت گرانش به منظور حفظ شرایط ایستاده انسان به کار می‌روند. وضعیتی که در فضا مفهوم ندارد. بودن در این شرایط باعث می‌شود ماهیچه‌ها بسیار کمتر از زمین تحت فشار و کار باشند. این موضوع به تدریج باعث ضعیف و لاغرتر شدن ماهیچه‌ها خواهد شد. کوچک شدن ماهیچه‌ها باعث ایجاد کشیدگی در رباطهایی که آنها را به مفاصل متصل کرده‌اند می‌گردد. حدس زده می‌شود دلیل اصلی کمردردها همین موضوع کشیدگی رباطها باشد. با درک و فهم این فرآیند علاوه بر اطلاعات بسیار با‌ ارزشی که به دست می‌آید، دانشمندان قادر به یافتن راه‌حلی جامع برای این درد طاقت فرسا خواهند شد.

.  آزمایش سوم که به نام کروموزوم-2 شناخته می‌شود به دانشمندان کمک خواهد کرد تا از تأثیر تشعشعات کیهانی بر بدن فضانوردان مقیم ایستگاه بین‌المللی فضایی و مخصوصاً بر گلبولهای سفید خون، آگاه شوند. نتایج ارزشمند این تحقیقات به دانشمندان کمک می‌کند تا ارزیابی دقیقتری از پروژه سکونت انسان در فضا و یا سفرهای اکتشافی بسیار طولانی مدت داشته باشند. همچنین آنها می‌توانند با استفاده از داده‌های این آزمایش قدمهای مؤثری در رابطه با بهینه سازی پوششهای عایق امواج و تشعشعات برای کیهان‌پیماها و ناوهای فضایی آینده بردارند.

.  آزمایش چهارم، خانم انوشه انصاری همچنین در طی یک آزمایش نمونه به شناسایی و جمع‌آوری اطلاعات از میکروبهایی که در ISS جا خوش کرده‌اند خواهد پرداخت. این آزمایش به دانشمندان کمک می‌کند تا اثر سفرهای فضایی را بر زندگی و حیات میکروبهای مختلف ارزیابی نمایند و همچنین بفهمند که شرایط جدید که ناشی از بودن در فضا و مدار زمین است چه تأثیری بر جهش ژنتیکی آنها گذاشته است.

انوشه انصاری با انجام این آزمایشها سفر هیجان انگیز خود را به کارگاهی آموزشی تبدیل خواهد کرد. انوشه که برای اولین بار از طریق وبلاگش مستقیماً با مردم در ارتباط خواهد بود، تجربیات خود را از فضا و در همان شرایط در اختیار مردم قرار خواهد داد. فعالیتهای قبلی انوشه در حمایت از صنعت گردشگری فضایی و تلاش او برای آموزش مردم از وی سفیری به معنی واقعی کلمه ساخته است.  

مهندسی شیمی

      اکثر مردم فکر می کنند کار یک مهندس شیمی با مواد شیمیایی و در آزمایشگاه های شیمی است ولی در واقع اینگونه نیست‏. کار اصلی یک مهندس شیمی طراحی و نظارت بر واحد های تولید مواد شیمیای می باشد. به طور کلی این واحد ها از قسمت های مختلف زیر تشکیل شده است:

       ۱) مخزن خوراک :                                 Feed Tank                

       ۲)رآکتور :                                              Reactor             

       ۳)بخش جدا سازی :                            Separation

       بخش جدا سازی شامل : برج تقطیر ‏‏‏‏‎ـ برج جذب ـ دستگاه کریستالایزرـ فیلتر ـ خشک کن و ...

          بخشهای اتباطی شامل:

     ۱) لوله ها                                                   Tube     

     ۲) پمپها و کمپرسور ها :            pump & Compressor  

     ۳) مبدل های حرارتی :                        Heat Exchange

         سرویسهای جانبی شامل :                                Utility    

          ۱) برق                                                    Electrical     

          ۲) سوخت                                                      Fuel    

          ۳)دیگ حرارتی                                               Boiler

          ۴) مشعل                                                   Berner   

          ۵) آب مقطر و آب سرد             feed water & cold water 

            یک مهندس شیمی باید بتواند برای یک فرایند خاص این قسمت ها را طراحی کند البته موارد ذکر شده کلی است و ممکن است در یک فرایند نیاز به برخی از این قسمتها نباشد. بسیاری از جزئیات نیز ذکر نشد.

           مهندس شیمی شامل چهار زیر گروه نفت ـ گاز ـ پتروشیمی ـ و پلیمر می باشد . تفاوت اصلی این رشته ها در نوع سیالی که در این واحد ها جریان دارد و نوع محصول و مواد اولیه آن می باشد. هر یک از این مهندسهای شیمی باید بتواند متناسب با سیال های مربوطه این قسمت ها را طراحی و کنترل کند.

      مهندسی صنایع پلیمر

       این رشته زیرشاخه مهندسی شیمی میباشد و در چند سال اخیر از مهندسی شیمی ـ صنایع پتروشیمی جدا شد ؛ مهندسی صنایع پلیمر بسیار شبیه مهندسی پتروشیمی است و واحدهای درسی مشترک زیادی با این رشته دارد (حدود ۹۶ واحد) . وظیفه یک مهندس پلیمر طراحی و کنترل واحدهای صنعتی فوق برای سیالات پلیمری می باشد.

      در واقع مشکل ترین رشته در این چهار گروه پلیمر میباشد زیرا در بقیه گروه ها با سیالت روان سر و کار دارند ولی در پلیمر با سیالت با ویسکوزیته ( گران روی ) بالا سر و کار دارد که جریان دادن این گونه سیالات بسیار مشکل است.

     بهترین برنامه های نرم افزاری برای چنین طراحیهایی HYSYS  و ASPENمخصوصاً ASPEN میباشد و یک مهندس پلیمر باید با این برنامه ها آشنایی کامل داشته باشد .

     کشور ایران بدلیل داشتن منابع عظیم نفت و گاز نیاز مبرمی به مهندسهای شیمی (کلیه گرایشها) دارد برای مثال پس از تکمیل فازهای پارس جنوبی نیاز به بیش از  ۳۲ هزار مهندس شیمی میباشد .

گشتی کوتاه در اطراف ایستگاه بین‌المللی فضایی

---

زندگی در مجموعه‌ای با مساحت حدود 150 متر مربع و انجام کارهایی تکراری، آنهم در شرایطی که هر روز با چند نفری مشخص سروکار دارید مسلماً دلتنگ کننده است. به همه اینها مصائب و سختیهای زندگی در فضا را هم اضافه کنید. در چنین شرایطی یک برنامه مهیج و غیر عادی می‌تواند نشاط و انرژی را به پرسنل بازگرداند.

سه خدمه ایستگاه بین‌المللی فضایی سه‌شنبه گذشته سوار بر سویوز TMA-9 سفر کوتاهی در اطراف ایستگاه فضایی را با موفقیت به پایان رساندند تا قایق نجات روسی (سویوز) را به لنگرگاه جدیدی متصل نمایند.

فرمانده اردوی چهاردهم ایستگاه فضایی، مایکل لوپز آلگریا و مهندس پرواز میخائیل تیورین و توماس ریتر به مدت 20 دقیقه در اطراف ایستگاه فضایی پرواز می‌کردند تا دریچه الحاق سویوز TMA-9 را عوض کنند. این مأموریت به این منظور صورت گرفت تا لنگرگاه مناسبی برای سفینه باربری پروگرس 23 که احتمال داده می‌شود اواخر این ماه به ایستگاه فضایی برسد، آماده شود. در خلال این سفر کوتاه فضایی هر سه فضانورد لباسهای فضایی سوخول خود را پوشیده بودند.

میخائیل تیورین، کیهان‌نورد کهنه‌کار روسی که فرماندهی کپسول فضایی سویوز را به عهده داشت در زمان پرواز گفت:"همه چیز عالی و بی عیب و نقص است."

تغییر مکان سویوز در ساعت 7:14 بعداز ظهر آغاز شد. در آن زمان ایستگاه بین المللی فضایی (ISS) در ارتفاع 357 کیلومتری جنوبی‌ترین بخش سرزمین  آمریکای جنوبی قرار داشت.

تیورین ماهرانه سفینه را به دریچه الحاق جدیدش در در واحد کنترل زاریا (Zarya) جایی رو به زمین هدایت کرد. آنها در ساعت 7:34 بعدازظهر و زمانی که ایستگاه از فراز ساحل غربی آفریقا گذر می‌کرد، مجدداً به ایستگاه ملحق شدند.
در طول پرواز و زمانی که تیورین با مرکز کنترل آژانس فضایی فدرال روسیه سخن می‌گفت درباره صدای موتورهای سویوز چنین بیان داشت که: "صدای خیلی جالبی است. زمانی که پیشرانها روشن می‌شوند درست مثل این است که کسی با چوب طبل به آرامی بر پوسته کپسول میکوبد."

تغییر مکان روز سه شنبه سویوز دریچه الحاق پشتی ماژول زودا (Zevezda) را برای الحاق پروگرس 23 که انتظار میرود 26 اکتبر به ایستگاه بین‌المللی فضایی برسد، خالی کرد. پروگرس که کپسولی مخصوص حمل بار و مایحتاج به فضا است، بسیار شبیه کپسولهای فضایی سویوز می‌باشد با این تفاوت که تجهیزات مربوط به حفظ حیات در آنها پیش‌بینی نشده است. انتظار می‌رود پروگرس 23 حدود 2177 کیلوگرم غذا، سوخت و تجهیزات به ایستگاه بین‌المللی فضایی (ISS) حمل کند.

طبق برنامه قرار است پروگرس 23 در ساعت 13:40 روز 23 اکتبر 2006 از پایگاه فضایی بایکنور در آسیای مرکزی (قراقستان) به قضا پرتاب شود و سه روز بعد به ایستگاه فضایی برسد. به دلیل موقعیت خاص ایستگاه فضایی در زمان پرتاب پروگرس 23 الحاق یک روز دیرتر از روال عادی صورت می‌پذیرد. پیش‌بینی می‌ود الحاق در 14:36 روز 26 اکتبر روی دهد.

در حال حاضر ایستگاه فضایی همچنین میزبان پروگرس 22 برادر بزرگتر پروگرس 23 است که 26 ژوئن به ایستگاه ملحق شده است.

زمانی که این مأموریت انجام می‌شد، 23 روز از آغاز اقامت لوپز آلگریا و تیورین در فضا گذشته بود. مدتی که برای ریتر، فضانورد آژانس فضایی اروپا به 98 روز رسیده بود. ریتر در 6 جولای 2006 به خدمه اردوی سیزدهم پیوست و حدود دو هفته‌ای است که با ترک دوستان قدیمیش به جمع پرسنل اردوی چهاردهم اضافه شده است.

سویوز TMA-9 که اکنون در لنگرگاه زاریا (Zarya) پهلو گرفته است، طبق برنامه قرار است در مارس 2007 سه خدمه فعلی ایستگاه بین‌المللی فضایی را به زمین بازگرداند.

عکس یادگاری از مریخ‌نورد آپورچونیتی

---

مدارگرد شناسایی مریخ یا  Mars Reconnaissance Orbiter که به اختصار MRO نیز نامیده می‌شود، اسفند سال قبل پس از سفری ۷ ماهه به سیاره سرخ رسید و از مهر امسال فعالیتهای علمی خود را آغاز کرد. اکنون مدت کوتاهی است که فضاپیما در مدار اصلی خود به دور مریخ قرار گرفته؛ مداری تقریبا دایره‌ای به ارتفاع ۲۵۰ تا ۳۱۵ کیلومتر و با زاویه‌ای نسبت به استوا که کاوشگر را قادر به بررسی نواحی مختلف مریخ با مجموعه‌ای بی‌نظیر از ابزارهای عکسبردای و طیف سنجی خود می‌نماید. مأموریتMRO قرار است حداقل  ۲ سال باشد.

مریخ نورد فرصت در سمت چپ گودال مشخص شده است. برای دیدن تصویر بزرگتر کلیک کنید

پس از چند عکس اولیه که بلافاصله پس از عملیاتی شدن MRO در مدار مریخ، از دره مارینر گرفته شد، نخستین هدف جالب توجه مدارگرد گودالی بود که پیکی دیگر از زمین در کنار آن قرار دارد. مدارگرد ام‌آراو چهارشنبه گذشته یعنی ۱۲ام مهر 1385 در مداری مناسب درست از فراز دهانه برخوردی ویکتوریا که حدود 800 متر قطر آن است، می‌گذشت. مدارگرد از ارتفاع ۲۹۷ کیلومتری بالای گودال گذشت و دوربین اصلی با توان تفکیک زیاد تصویری را ثبت کرد که جزییاتی تا اندازه ۸۹ سانتی‌متر روی آن تفکیک شده‌اند (البته این حداکثر توان تفکیک فضاپیما نیست و در مواقعی که در حضیض مداری باشد می‌تواند جزئیاتی تا کوچکی نیم متر را نیز درست زیر پای خود بر سطح مریخ تفکیک کند). در زمانی که تصویر MRO از گودال ویکتوریا گرفته شد، خورشید با زاویه ۳۰ درجه بالای افق بر این دهانه می‌تابید و سایه های عمیقی در یک طرف دیواره دهانه، که حدود ۸۰ متر عمق دارد، گسترده شده است.

وقتی به لبه چپ دهانه در تصویر MRO دقت کنید نقطه تیره رنگی درست بر فراز دیواره دهانه پیداست که مریخ‌نورد آپورچونیتی (فرصت) به قطر حدود ۲ متر است. حتی با کمی دقت ردپای مریخ‌نورد نیز در مسیری که به سوی دهانه می‌آمده است روی سطح شنی و هموار این بخش ار فلات نصف‌النهار مریخ پیداست. مریخ‌نورد نزدیک به سه سال است که در این منطقه پرسه می‌زند و بیش از ۹ کیلومتر را برای بازدید از اهداف خود و رسیدن به دهانه بزرگ ویکتوریا پیموده است.

در این تصویر مسیر حرکت مریخ نورد فرصت از سمت چپ تصویر به دهانه گودال کاملاً مشخص است.

این تصویر و مشاهدات آینده مریخ‌نورد "فرصت" از فراز و درون گودال اطلاعات بی‌نظیری را از یک موضوع زمین‌شناختی و بر اساس دو دید سطحی و مداری در اختیار دانشمندان می‌گذارد و امکان بسیار بیشتری را برای جستجو و انتخاب اهداف و مسیرهای مناسب کاوش مریخ‌نورد در این محدوده فراهم می‌کند.

در حال حاضر علاوه بر MRO سه فضاپیمای دیگر به دور مریخ می‌گردند و چشم از این سیاره برنمی‌دارند:‌ مارس اکسپرس (سریع السیر مریخ)، ادیسه مریخ، و نقشه‌بردار سراسر مریخ که قدیمی‌تر از همه آنهاست و از سال ۱۳۷۶ در مدار مریخ قرار گرفته است. در میان این کاروان مدارگردهای مریخی، MRO تیزبین‌ترین است و با این توان تفکیک و با توجه به داشتن رادار نفوذ کننده به درون مریخ باید در انتظار دوران تازه‌ای در اکتشافات مداری سیاره سرخ باشیم.

مریخ‌نورد آپورچونیتی‌ در 5 مهر 1385 به بزرگترین دهانه برخوردی سفر خود رسیده است. مقصدی که گرچه سه سال پیش در تصاویر مدارگردهای مریخ شناسایی شده بود اما کسی آن زمان تصور نمی‌کرد زمانی این گودال ۸۰۰ متری مقصد مریخ‌نورد باشد زیرا فقط سه ماه عمر مفید برای این روبوت ساعی در سطح مریخ پیش‌بینی شده بود.

انتظار می‌رود مریخ‌نورد آپورچونیتی در حالی که حدود ۹ کیلومتر را از زمان عملیاتی شدن روی مریخ طی کرده است، ماه‌ های آینده در اطراف و احتمالاً درون گودال ویکتوریا به گشت و گذار بپردازد. این مریخ‌نورد از زمان فرود، دهانه‌های برخوردی مختلفی را بررسی کرد. نخست دهانه‌ای ۱۶ متری که درست در کنارش فرود آمده بود و سپس چند دهانه دیگر که بزرگترین آن حدود ۱۶۰ متر پهنا داشت. اما این بار موضوع کاوش دهانه‌ای ۸۰۰ متری است که ۷۰ تا ۸۰ متر عمق دارد و سنگهای بستر آن گویای گذشته دورتری از مریخ‌ می‌باشند. روزگاری که این سیاره احتمالا خوش اقلیم‌تر بوده و دورانی که مایع در این منطقه جاری بوده است. وجود صخره‌ها در یک محل می‌توانند گواه این باشند که روزگاری در تماس با آب بوده‌اند و این اتفاق در نزدیکی سطح رخ داده است.

پس از گذشت نزدیک به سه سال ، داده‌های بسیار ارزشمندی توسط مریخ‌نورد‌های روح و فرصت به زمین ارسال شده است. این امر متخصصین ناسا را بر آن داشت تا مجدداً مأموریت آنها را یک سال دیگر تمدید نمایند. این در حالی است که مأموریت نقشه‌بردار سراسری مریخ و همچنین مدارگرد مارس ادیسه برای دو سال دیگر تمدید شده است.

مریخ سیاره‌ای است که سالهاست ذهن بشر را به خود مشغول کرده و سازمان‌های فضایی مأموریت‌های زیادی را حتی تا مرز گام نهادن بشر بر آن دنبال خواهند کرد. یکی از این مأموریت‌ها MSL نام دارد. مریخ‌نوردی که در سال 2009 پرتاب و در سال 2010 به مریخ خواهد رسید. این کاوشگر پس از فرود در مریخ به دنبال مواد شیمیایی خواهد گشت که اثری از حیات باستانی مریخ را ثابت کند یا بقایایی از آن باشد. از مقایسه مواد شیمیایی خاص که توسط سیستم‌های حیاتی زنده به وجود می‌آیند و مواد شیمیایی طبیعی می‌توان به این نتیجه رسید که آیا حیات از نوع خاصی در مریخ وجود داشته است؟ اگر ماموریت MSL با موفقیت همراه باشد, قدم بعدی جستجوی مستقیم حیات در مریخ در سال‌های پس از آن و حوالی سال 2016 خواهد بود.